STAW SKOKOWY – BÓL, SKRĘCENIE, OPERACJA

Staw skokowy 

Staw skokowy jest stawem przenoszącym duże obciążenia. W skład jego budowy wchodzą trzy kości: piszczelowa, strzałkowa i skokowa. Ze względu na pełnioną funkcję staw skokowy jest narażony na liczne kontuzje. Najczęstsze to skręcenia, złamania w obrębie stawu skokowego (złamania kostek), uszkodzenia chrząstki stawowe. Wszystkie te kontuzje poprzez uszkodzenie stawu skokowego mogą powodować okresowe lub przewlekłe dolegliwości bólowe. Mogą być również przyczyną rozwijania się zmian zwyrodnieniowych stawu skokowego. Bóle tej okolicy mogą również mieć przyczynę nie w samym stawie lecz w innych okolicznych strukturach. Najczęściej są to zapalenia ścięgna Achillesa lub jego kaletki, zapalenia ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego, zespoły uciskowe nerwu piszczelowego. Przewlekłe dolegliwości stawu skokowego wymagają leczenia tzn. specjalistycznej rehabilitacji, leków przeciwzapalnych, ortez czy stabilizatorów. Często też konieczne jest leczenie operacyjne – artroskopia stawu skokowego, operacje rekonstrukcyjne, endoprotezoplastyka stawu skokowego lub jego usztywnienie i inne.

SKRĘCENIE I NIESTABILNOŚCI STAWU SKOKOWEGO

Skręcenia stawu skokowego (tzw. skręcenia kostki) to jeden z najczęstszych urazów ortopedycznych. Może dotyczyć osób w każdej grupie wiekowej, jednak najczęściej zdarza się w okolicach 20-30 r.ż. W wyniku przekroczenia fizjologicznego zakresu ruchu stawu skokowego dochodzi do uszkodzenia torebki stawowej oraz więzadeł stabilizujących ten staw. Pojawia się obrzęk, zasinienie okolicy stawu skokowego oraz ból przy obciążaniu kończyny oraz ruchach w stawie. Mimo powszechnej opinii o błahości tego urazu w każdym przypadku należy przeprowadzić właściwą diagnostykę (badanie kliniczne, często RTG i USG stawu, a w wybranych przypadkach MRI) oraz zastosować właściwe leczenie uzależnione od stopnia uszkodzenia elementów stabilizujących staw. Brak właściwego leczenia może doprowadzić do niestabilności stawu, co przyspiesza rozwój zmian zwyrodnieniowych. Aby temu zapobiec oraz przywrócić prawidłową funkcję niestabilnego stawu skokowego można operacyjnie odtworzyć uszkodzone struktury torebkowo-więzadłowe.

ZŁAMANIE W OBRĘBIE STOPY I STAWU SKOKOWEGO

Stopa i staw skokowy jest częstym miejscem występowania złamań. Możemy zaliczyć do nich złamania kostek goleni (czyli dalszego odcinka kości strzałkowej oraz dalszego odcinka kości piszczelowej, często współistnieją z nimi uszkodzenia więzadeł stawu skokowego lub uszkodzenia więzozrostu piszczelowo-strzałkowego), złamania kości piętowej (często wynik upadku z wysokości), skokowej a także kości śródstopia i paliczków. Każdy przypadek złamania okolicy stopy i stawu skokowego wymaga indywidualnego podejścia oraz właściwej diagnostyki i leczenia. Zgodnie z aktualną wiedzą znaczną część uszkodzeń tej okolicy należy leczyć operacyjnie. W przypadkach złamań śródstawowych podstawą jest odtworzenie powierzchni stawowej, często przy użyciu nowoczesnych implantów. Tylko takie postępowanie wraz z prawidłowo prowadzoną rehabilitacją może zapewnić optymalną funkcję stawu nawet po dość ciężkim urazie.

OPERACJE STAWU SKOKOWEGO

Operacje stawu skokowego są coraz częściej wykonywanymi operacjami ortopedycznymi. Tak jak w przypadku kilku innych stawów, staw skokowy można operować "na otwarto" albo techniką artroskopową. Istnieje również grupa zabiegów, które można w pewnych sytuacjach wykonać sposobem małoinwazyjnym (np. zeszycie ścięgna Achillesa, ocena ścięgien mięśni strzałkowych, ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego, usunięcie kości trójkątnej). Ze względu na występowanie choroby zwyrodnieniowej tego stawu, możliwym również staje się wykonanie endoprotezoplastyki, czyli wymiany zniszczonego stawu skokowego na staw sztuczny.

ZŁAPANIE PALCA STOPY

Kościec palców stopy zbudowany jest z paliczków. Paluch składa się z 2 paliczków (bliższego i dalszego), a pozostałe palce z 3 paliczków (bliższy, środkowy i dalszy). Złamanie palca stopy (właściwie złamanie paliczka lub paliczków danego palca) jest najczęściej wynikiem uderzenia w twardy przedmiot. Występuje ból miejsca urazu, obrzęk, zaczerwienienie a czasem zmiana kształtu palca (nieprawidłowe odchylenie, zagięcie). W większości przypadków po badaniu klinicznym i wykonaniu diagnostyki RTG stosuje się leczenie nieoperacyjne (np. opatrunek przylepcowy, but odciążający lub gips). W złamaniach palucha oraz przemieszczonych i niedających się nastawić złamaniach innych palców stosuje się leczenie operacyjne.

ZMIANY POURAZOWE

Zmiany pourazowe – ze względu na duże obciążenia przenoszone przez stopę i staw skokowy są one narażone na liczne urazy które mogą powodować różne uszkodzenia. Uszkodzenia te, nawet przy prawidłowo prowadzonym leczeniu, mogą z czasem powodować tzw. zmiany pourazowe. Zmiany te mogą być przyczyną znacznych dolegliwości bólowych i niejednokrotnie wymagają skomplikowanych operacji rekonstrukcyjnych. Zmiany te możemy podzielić ze względu na rodzaj pierwotnego urazu:

1) po złamaniach – złamania w obrębie stopy i stawu skokowego są na ogół złamaniami śródstawowymi tj. przebiegającymi w obrębie stawu. Powodują one uszkodzenie chrząstki stawowej co skutkuje często następczymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu tj. dalszym uszkodzeniem chrząstki stawowej i postępującym ubytkiem sprawności stawu oraz dolegliwościami bólowymi. Złamania w obrębie stopy i stawu skokowego mogą również skutkować ich deformacjami, zmianami osi. Większość tych zaburzeń wymaga leczenia operacyjnego.

2) po skręceniach – skręcenia powodują uszkodzenia więzadeł i torebek stawowych. Chociaż większość z nich goi się bez większych konsekwencji to jednak te poważniejsze mogą skutkować wydłużeniem i niewydolnością więzadeł a to przejawia się przewlekłą niestabilnością stawu. Wymaga ona operacyjnej rekonstrukcji więzadła

3) po urazach ścięgien – mogą skutkować trwałymi zbliznowaceniami w ich obrębie a to może powodować przewlekłe dolegliwości bólowe. Zerwania ścięgien czasami skutkują ich trwałymi przykurczami a to wpływa na czynność całej kończyny. Wymagana jest tu długotrwała i specjalistyczna rehabilitacja a nierzadko również operacje rekonstrukcyjne


Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *